Verslag lezing : “James Watt en de Stoommachine”

Verslag lezing : “James Watt en de Stoommachine” door Hans Walrecht

 

Op dinsdagavond 21 mei 2019 hield Hans Walrecht een lezing over leven en werken van James Watt (1736-1819), een heel ander onderwerp dan de gebruikelijke presentaties met een onderwerp direct gelieerd aan onze hobby.

We kennen Hans al wat langer natuurlijk. Hij hield eerder tijdens onze afdelingen avonden de presentaties “De onzichtbare oorlog” en “Ultra en Enigma” over de elektronische oorlogsvoering tijdens WWII en over de Britse inspanningen om in die periode Duitse gecodeerde berichten te ontcijferen.

Het is dit jaar 200 jaar geleden dat James Watt overleed en 250 jaar geleden dat hij een patent kreeg op zijn verbeterde stoommachine. Hij leefde in de periode van de zogenaamde “Verlichting” wat vrijwel samenvalt met de 18de eeuw. Ook wel “de eeuw van de Rede” genoemd. Het was een reactie op het dogmatisch autoriteitsgeloof. Men nam niet alles meer zomaar aan maar ging zelf allerlei zaken onderzoeken. Dit leverde veel nieuwe kennis en ideeën op wat uiteindelijk ook uitmondde in de industriële revolutie. James Watt heeft ooit gezegd: ”We leven in een tijd van wonderen.”

Watt slaagde erin om de bestaande stoommachine van Thomas Newcomen (1712) te verbeteren. Jaren later maakt hij een grote stap door zijn machine te voorzien van een draaiende beweging en dubbelwerkend te maken. Dit type krachtwerktuig is voor de opkomst van de industriële revolutie van groot belang geweest. Daarom wordt James Watt wel gezien als één van de groep “vaders van de industriële revolutie”.

Hans volgde in zijn presentatie James Watt in zijn jonge jaren, zijn tijd op het College van Glasgow, zijn kennismaking met de stoommachine en zijn financiële problemen om een betere machine te bouwen. Het contact met Matthew Boulton was van groot belang. Deze vooruitstrevende fabrikant met de voor die tijd grootste fabriek ter wereld – de Soho Manufactory- maakt het mogelijk om van de bouw van stoommachines goed te kunnen leven. De fabriek was ook de eerste die massaproductie voortbracht.

 

Zie ook de website van Hans Walrecht : http://www.hansonline.eu/

Door de secretaris Jan de PA0JSX